Sandra

Ik ben een KOPP kind

Al rond mijn negende jaar werd mij duidelijk dat er een term voor een kind zoals ik bestond; een KOPP kind. Deze term staat voor: Kinderen van Ouders met Psychische Problemen. Met KVO worden Kinderen van Verslaafde Ouders aangeduid, hier val ik zelf niet onder. Hieronder geef ik je meer uitleg over KOPP/KVO problematiek en vertel ik meer over de psychische problemen van mijn ouders.

KOPP/KVO cijfers en feiten

KOPP/KVO komt veel voor in Nederland. Jaarlijks zijn er 405.000 ouders met psychische problematiek en/of verslaving die samen 577.000 kinderen hebben (Trimbos, 2016). Dit getal valt in de werkelijkheid nog een stuk hoger uit omdat een aantal ouderlijke stoornissen, denk bijvoorbeeld aan schizofrenie of borderline niet zijn meegenomen. Opgroeien met een ouder die lijdt aan een psychische stoornis heeft zo z’n gevolgen. KOPP/KVO-kinderen hebben namelijk een verhoogd risico om zelf ook een psychische stoornis te ontwikkelen. Zo heeft 65% van deze groep op 35-jarige leeftijd te maken gehad met een angststoornis en/of depressie, in vergelijking tot 25% van de ‘normale’ populatie (Trimbos, 2016). Kinderen die opgroeien in een KOPP/KVO gezin ontwikkelen vaak (hoeft niet altijd) bepaalde patronen of gedragingen. KOPP/KVO kenmerken kunnen zijn; het overnemen van de ouderrol (parentificatie), schuld en schaamtegevoelens, geringe copingsvaardigheden en jezelf wegcijferen (Trimbos, 2016). Later in deze post zal ik bespreken in hoeverre ik deze gedragingen heb ontwikkeld.

Moeder met borderline persoonlijkheidsstoornis

De term KOPP is van toepassing op mij omdat mijn moeder een borderline persoonlijkheidsstoornis heeft. Naast deze stoornis heeft ze ook klachten die passen bij PTSS, ADHD en eetproblematiek; een hele rits dus. Mijn moeder zie ik echter voornamelijk als een borderline persoon. Deze stoornis uit zich bij haar voornamelijk in impulsiviteit, emotionele instabiliteit, relaties slecht kunnen onderhouden, gevoelens van leegte en suïcidale gedachten. Voor mij als haar dochter voelt het als een egoïstische stoornis; het draaide altijd om haar en nooit werd er eens gedacht hoe haar beslissingen en gedrag ons beïnvloedde. Zo staan de momenten dat ze voor mijn neus een handvol pillen innam (een zelfmoord poging dus) nog altijd in mijn geheugen gegrift. Of het feit dat we zoveel verhuisden, het leek mijn moeder niet uit te maken dat wij weer uit onze veilige omgeving werden gehaald. Er was geen aandacht voor mijn behoeften, het voelde alsof er niet voor mij was gekozen. In 2016 heb ik besloten dat het voor mij beter is om geen contact meer met mijn moeder te hebben en daar heb ik vrede mee.

Ook vader psychische klachten

Naast mijn moeder had mijn vader ook psychische problemen. Heel veel weet ik hier niet van omdat hij helaas in 2000 besloot dat het leven voor hem te zwaar was en er een einde aan maakte. Uit een brief die hij achterliet maakte ik op dat dat hij last had van (sociale) angstklachten zowel privé als op zijn werk. Hij kon hier – gaf hij zelf aan – niet over praten en zag daarom waarschijnlijk geen uitweg meer. Eigenlijk heb ik niet zoveel herinneringen aan mijn vader omdat ik nog jong was toen hij overleed. Ik heb daardoor nooit iets doorgehad van zijn problematiek, maar kan toch niet met zekerheid zeggen dat ik daar helemaal niets bewust dan wel onbewust van heb meegekregen. De situatie van mijn vader in combinatie met zelfmoordpogingen van mijn moeder maakt dat suïcide voor mij nog altijd een heel gevoelig onderwerp is. Als het bijvoorbeeld plots in een film voorkomt, krijg ik hartkloppingen en ben ik helemaal van slag. Of mensen die voor de grap zeggen; ‘ … dan pleeg ik echt zelfmoord’. Niet cool. Je moest eens weten.

KOPP kenmerken bij mezelf

Al eerdere benoemde ik dat KOPP-kinderen specifieke gedragingen kunnen ontwikkelen (parentificatie, schaamte, wegcijferen etc). Bij mezelf herken ik ook een aantal van deze KOPP gedragingen. Zo voel ik een enorme verantwoordelijkheid om mijn broertje en zusje daar waar nodig te ondersteunen. Dit kan met studie te maken hebben of met ziekte. Mijn broertje (23) heeft nl. de ziekte van Crohn en is net begonnen met een nieuwe studie waar hij nu tegen van alles aanloopt door zijn ziekte. Ik wil hem hierin ondersteunen door een luisterend oor te bieden en advies te geven. Naast parentificatie zijn schaamtegevoelens over mijn situatie ook erg herkenbaar. Juist vanaf mijn 18e levensjaar begon ik mij meer te schamen voor mijn opvoeding omdat het zo tegenstrijdig is met de situatie van veel mensen om mij heen. Daarbij komt het ook totaal niet overeen met de normen en waarden die ik zelf heb en later aan mijn toekomstige kinderen zou willen doorgeven. Dit zorgt voor nog een groter ‘gat’ tussen mijn moeder en stiefvader aan de ene kant en ik aan de andere kant. Soms voelt dit gek voor mij omdat je eigen normen en waarden toch vaak grotendeels in lijn zijn met die van je ouders; zij hebben je dan ook opgevoed. Voor mij voelt het daarom soms alsof ik in twee verschillende omgevingen leef. Ik ben van plan om binnenkort nog eens een hele post te wijden aan mijn KOPP kenmerken. Ik kan hier namelijk nog zoveel over vertellen.

Trots op mezelf

Als ik terugkijk op mijn leven so far, dan heb ik het zeker niet altijd makkelijk gehad. Ik kan me herinneren dat ik in groep 8 soms met tranen in mijn ogen naar school ging of dat ik op middelbare school moest leren voor toetsen terwijl mijn moeder (weer) in een crisis verkeerde. Vaak hadden dingen een slechte timing, zo gaf mijn moeder aan te willen scheiden van mijn stiefvader vlak voor mijn examens. Hallo, wie doet dat nou? Toch mooi gehaald dat examen ;). Tijdens mijn studietijd kreeg ik zelf last van psychische klachten waardoor het af en toe voelde als overleven in plaats van leven. Toch is me dat ook gelukt en heb ik sinds twee jaar een masterdiploma op zak. Ik moest en zou dat papiertje krijgen. Daarnaast heb ik mijn zaakjes op orde (geld en woonplek) en heb ik veel lieve vrienden om mij heen die mij altijd weer blij maken in tijdens dat ik het wat moeilijker heb. Dankbaar ben ik voor deze laatste dingen die mijn leven niet alleen maar moeilijk maken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *